خبرگزاری حوزه |امیراحمد رحمتی، کارگردان تئاتر «در انتظار» در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با اشاره به اینکه هنر آیینی زمانی میتواند در ذهن و دل مخاطب ماندگار شود که بر پایه شناخت، اندیشه و معرفت شکل گرفته باشد، اظهار کرد: نمایش «در انتظار» برای سومین سال متوالی روی صحنه رفته است و امسال نیز تلاش کردیم با بازنگری در بخشهای مختلف اثر، تجربهای تازه برای مخاطبان رقم بزنیم. این نمایش از بیستویکم تیر آغاز شده و تا دوم مرداد در فرهنگسرای اندیشه میزبان علاقهمندان خواهد بود. ابتدا قرار بود اجراهای این اثر از سیزدهم تیر آغاز شود، اما به دلیل برگزاری مراسم تشییع رهبر شهید و ضرورت احترام به این مناسبت، زمان اجرای نمایش تغییر کرد و با فاصلهای کوتاه از بیستویکم تیر فعالیت خود را آغاز کردیم. خوشبختانه امسال گروه با آمادگی بیشتری وارد مرحله اجرا شد و همه عوامل با انگیزهای مضاعف در کنار یکدیگر قرار گرفتند تا اثری شایسته برای مخاطبان تئاتر آیینی ارائه شود.
وی با بیان اینکه «در انتظار» تنها یک اجرای نمایشی نیست، گفت: این اثر نتیجه همراهی مجموعهای از هنرمندانی است که بسیاری از آنها با نگاه فرهنگی و اعتقادی و در قالب یک نذر فرهنگی در این پروژه حضور پیدا کردهاند. زمانی که یک گروه هنری با باور قلبی نسبت به موضوع اثر فعالیت میکند، نتیجه کار نیز از یک تولید صرفا نمایشی فراتر میرود و به یک حرکت فرهنگی تبدیل میشود. حدود ۳۰ بازیگر در این نمایش حضور دارند و نزدیک به ۴۰ نفر نیز در بخشهای مختلف اجرایی، طراحی صحنه، نور، صدا، لباس و پشت صحنه فعالیت میکنند. در مجموع حدود ۷۰ نفر در شکلگیری این اثر نقش دارند. این همکاری گسترده نشان میدهد که تولید یک نمایش آیینی حاصل تلاش یک فرد یا چند بازیگر نیست، بلکه نیازمند همدلی مجموعهای از افرادی است که هدف مشترکی را دنبال میکنند.
کارگردان نمایش «در انتظار» با اشاره به مضمون اصلی این اثر گفت: محور اصلی نمایش بر مفهوم انتظار حقیقی استوار است. انتظار تنها یک احساس یا آرزو نیست، بلکه نوعی سبک زندگی محسوب میشود. انسانی که خود را منتظر میداند باید در رفتار فردی و اجتماعی خود نشانههایی از عدالتخواهی، مسئولیتپذیری، معرفت و ولایتپذیری داشته باشد. در این نمایش تلاش کردهایم مفهوم امام زمانشناسی را در پیوند با تاریخ اهل بیت (ع) روایت کنیم. انتظار موضوعی مربوط به آینده نیست، بلکه ریشه در گذشته دارد و مسئولیت امروز انسان را نیز مشخص میکند. کسی که خود را منتظر میداند، باید تاریخ را بشناسد، از سرگذشت اولیای الهی درس بگیرد و نسبت خود را با حقیقت مشخص کند. بدون شناخت، انتظار به یک مفهوم ظاهری تبدیل خواهد شد.
وی با بیان اینکه بسیاری از آسیبهای تاریخی از نبود شناخت شکل گرفته است، گفت: اگر انسان حقیقت را نشناسد، ممکن است حتی بدون آگاهی در مسیری قرار گیرد که با حق فاصله دارد. بسیاری از اتفاقاتی که در تاریخ اسلام رخ داده، نتیجه بیمعرفتی و فاصله گرفتن از حقیقت ولایت بوده است. به همین دلیل مسئله شناخت امام، موضوعی محدود به یک دوره تاریخی نیست و برای همه زمانها اهمیت دارد. تلاش کردهایم این پیام را به صورت مستقیم و شعاری مطرح نکنیم، بلکه آن را در دل روایت، شخصیتها و اتفاقات نمایش قرار دهیم. مخاطب باید پس از پایان اثر با خود فکر کند که جایگاه او در مسیر شناخت و مسئولیتپذیری کجاست. جامعهای که شناخت در آن تقویت شود، در مسیر اخلاق، عدالت و مسئولیت اجتماعی حرکت خواهد کرد و این همان مفهومی است که نمایش «در انتظار» تلاش دارد به آن نزدیک شود.
کارگردان نمایش «در انتظار» درباره شیوه پرداختن به واقعه عاشورا در این اثر بیان کرد: تلاش کردیم زاویهای متفاوت از این حادثه بزرگ تاریخی را به تصویر بکشیم. بسیاری از مردم با بخشهایی از واقعه عاشورا آشنا هستند، اما همچنان شخصیتها، اتفاقات و ابعاد مختلفی وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. ما تلاش کردیم با زبان هنر، بخشهایی از این زوایا را برای مخاطب بازخوانی کنیم. هدف ما صرفا ایجاد فضای احساسی یا بازنمایی صحنههای اندوهبار نبوده است، بلکه میخواستیم مخاطب شناخت بیشتری نسبت به فلسفه قیام امام حسین (ع) پیدا کند. هر اندازه معرفت انسان نسبت به عاشورا افزایش پیدا کند، ارتباط او با مفهوم انتظار نیز عمیقتر خواهد شد، زیرا عاشورا و انتظار هر دو بر پایه ولایت، حقطلبی، ایثار و آمادگی برای یاری امام شکل گرفتهاند.
رحمتی با اشاره به پرداخت شخصیتهای عاشورایی در نمایش بیان کرد: در بخشهایی که به شهادت بزرگان واقعه عاشورا میپردازیم، بیشتر تمرکز ما بر معرفی شخصیت، اندیشه و روحیه آنان پیش از حضور در میدان بوده است. برای نمونه درباره حضرت عباس (ع)، حضرت علیاکبر (ع)، حضرت علیاصغر (ع) و حضرت قاسم (ع) تلاش کردهایم مخاطب با ابعاد معرفتی و ایمانی این بزرگواران بیشتر آشنا شود. عظمت این شخصیتها تنها در لحظه شهادت آنها خلاصه نمیشود، بلکه در میزان شناخت، ایمان، وفاداری و اطاعت آنان از امام زمان خود جلوه دارد. اگر مخاطب این ابعاد را درک کند، احساس و اشک او نیز همراه با معرفت خواهد بود. گریه بر مصائب اهل بیت (ع) ارزشمند است، اما زمانی تاثیر عمیقتری خواهد داشت که با شناخت و تصمیم برای حرکت در مسیر آنان همراه شود.
رحمتی در پاسخ به این پرسش که چرا نمایش «در انتظار» برای سومین سال متوالی اجرا شده است، تصریح کرد: برای امسال نیز ایده تولید یک اثر جدید را داشتیم و حتی طرح نمایشی با عنوان «رستاخیز آینهها» آماده شده بود. این نمایش قرار بود به موضوع قوم بنیاسرائیل، جریان تاریخی یهود و ارتباط برخی وقایع تاریخی با حادثه عاشورا بپردازد و با توجه به شرایط امروز جهان، موضوعی قابل تامل برای مخاطب باشد. پیش از این نیز برای اجرای یک نمایش دیگر برنامهریزی کرده بودیم و مراحل تولید آن انجام شده بود، اما شرایط پیشآمده باعث شد امکان اجرای آن فراهم نشود. در چنین وضعیتی آغاز تولید اثری کاملا جدید نیازمند امکانات و شرایطی بود که فراهم کردن آن دشوار به نظر میرسید. زمانی که مخاطب پس از گذشت یک سال هنوز یک اثر را به خاطر دارد و درباره پیام آن صحبت میکند، نشان میدهد که ارتباطی فراتر از یک تماشای ساده شکل گرفته است. معتقدم اگر اثری با نیت خالصانه و برای خدمت فرهنگی تولید شود، تاثیر آن محدود به زمان اجرا نخواهد بود.
وی در انتها درباره ویژگیهای ساختاری نمایش نیز گفت: از ابتدا تلاش کردیم «در انتظار» تنها یک روایت خطی و معمولی نباشد، بلکه مخاطب را از همان ابتدا درگیر فضای اثر کند. نمایش با فضایی همراه با تعلیق، هیجان و رازآلودگی آغاز میشود و به تدریج مخاطب را وارد مسیر اصلی داستان میکند. در بخشهایی از نمایش از طنز تلخ استفاده شده است؛ طنزی که بیشتر از آنکه برای خنداندن مخاطب باشد، برای نشان دادن ناآگاهی، غرور و رفتارهای اشتباه شخصیتهایی است که در برابر حقیقت قرار گرفتهاند. این شیوه کمک میکند مخاطب در طول اجرای طولانی نمایش همراه بماند و همزمان درباره مفاهیم مطرحشده نیز اندیشه کند.
انتهای پیام
نظر شما